Γενική Αίματος – Πλήρης, κλινικά χρήσιμη ερμηνεία
1. Ερυθρά Αιμοσφαίρια & Οξυγόνωση
RBC (Ερυθρά)
-
Τι δείχνει: Πόσα «φορτηγά οξυγόνου» κυκλοφορούν.
-
Χαμηλά: Αναιμία (σιδήρου, Β12, φυλλικού, χρόνια νόσος, αιμορραγία).
-
Υψηλά: Αφυδάτωση, κάπνισμα, υποξία, πολυκυτταραιμία.
Tip: Ποτέ μόνα τους. ΠΑΝΤΑ με Hb & Hct.
Hb – Αιμοσφαιρίνη
-
Η ουσία της υπόθεσης.
-
<12 (γυναίκα) / <13 (άνδρας) → αναιμία.
-
16–17 → σκέψου αφυδάτωση ή υπερπαραγωγή.
Hct – Αιματοκρίτης
-
Ποσοστό αίματος που είναι ερυθρά.
-
Ανεβαίνει με αφυδάτωση, πέφτει με αναιμία.
-
Γρήγορος δείκτης όγκου αίματος.
2. Δείκτες Ερυθρών (το ζουμί της αναιμίας)
MCV (μέσο μέγεθος ερυθρού)
-
Χαμηλό (<80): Σιδηροπενία, θαλασσαιμία
-
Φυσιολογικό: Οξεία αιμορραγία, χρόνια νόσος
-
Υψηλό (>100): Β12, φυλλικό, αλκοόλ, υποθυρεοειδισμός
MCH / MCHC
-
Πόσο «γεμάτο» είναι το ερυθρό με Hb.
-
Χαμηλά → υπόχρωμα ερυθρά (σιδηροπενία).
RDW
-
Δείχνει ανομοιομορφία μεγέθους.
-
↑ RDW + ↓ MCV = κλασική σιδηροπενία
-
Φυσιολογικό RDW + ↓ MCV = σκέψου θαλασσαιμία
RDW = το κουτσομπόλικο της αναιμίας. Λέει πολλά.
3. Λευκά Αιμοσφαίρια (άμυνα & στρες)
WBC – Σύνολο
-
↑ Λοίμωξη, φλεγμονή, stress, κορτιζόλη
-
↓ Ιογενείς λοιμώξεις, φάρμακα, μυελός
Ο τύπος των λευκών (κρίσιμος!)
Ουδετερόφιλα
-
↑ Βακτηριακή λοίμωξη, stress, κορτιζόνη
-
↓ Ιοί, φάρμακα, μυελική καταστολή
Λεμφοκύτταρα
-
↑ Ιογενείς λοιμώξεις
-
↓ Χρόνιο stress, κορτιζόλη, ανοσοκαταστολή
Ουδετερόφιλα ↑ + Λεμφοκύτταρα ↓ = κορτιζολικό προφίλ
Μονοκύτταρα
-
Χρόνια φλεγμονή, ανάρρωση από λοίμωξη
Ηωσινόφιλα
-
Αλλεργίες, άσθμα, παράσιτα
-
↑↑ → ψάχνουμε αλλεργικό υπόστρωμα ή φάρμακα
Βασεόφιλα
-
Σπάνια χρήσιμα, αλλά ↑ σε μυελοϋπερπλασίες
4. Αιμοπετάλια (PLT)
-
Χαμηλά: Ιογενείς λοιμώξεις, φάρμακα, αυτοάνοσα
-
Υψηλά: Φλεγμονή, σιδηροπενία (!), σπληνεκτομή
Ήπια ↑ PLT + χαμηλή φερριτίνη = σιδηροπενία μέχρι αποδείξεως του εναντίου
PLT – Αριθμός Αιμοπεταλίων
-
Φυσιολογικά: 150.000 – 450.000 /μL
-
Χαμηλά: ιογενείς λοιμώξεις, φάρμακα, αυτοάνοσα, μυελός
-
Υψηλά: φλεγμονή, σιδηροπενία (!), stress, σπληνεκτομή
Ο αριθμός μόνος του ΔΕΝ λέει όλη την αλήθεια.
Το τι αιμοπετάλια έχεις είναι εξίσου σημαντικό.
MPV – Mean Platelet Volume
(μέσο μέγεθος αιμοπεταλίων)
Ο πιο χρήσιμος δείκτης.
-
Υψηλό MPV → μεγάλα, «φρέσκα», δραστήρια αιμοπετάλια
➜ αυξημένη θρομβωτική τάση -
Χαμηλό MPV → μικρά, «γερασμένα» αιμοπετάλια
➜ μειωμένη παραγωγή από μυελό
Κλινική ερμηνεία:
-
PLT ↓ + MPV ↑ → καταστροφή αιμοπεταλίων (π.χ. ITP)
-
PLT ↓ + MPV ↓ → πρόβλημα παραγωγής (μυελός)
-
PLT ↑ + MPV ↑ → φλεγμονή, μεταβολικό stress
-
PLT ↑ + MPV ↓ → αντιδραστική θρομβοκυττάρωση (π.χ. σιδηροπενία)
MPV = πόσο επικίνδυνα «νευρικά» είναι τα αιμοπετάλια.
PDW – Platelet Distribution Width
(διακύμανση μεγέθους αιμοπεταλίων)
-
Δείχνει ετερογένεια μεγέθους
-
↑ PDW = ο μυελός δουλεύει «πανικόβλητος»
Αυξάνεται σε:
-
Φλεγμονή
-
Σήψη
-
Αυτοάνοσα
-
Μεταβολικό σύνδρομο
PDW ↑ = αστάθεια παραγωγής
PCT – Plateletcrit
(όγκος αιμοπεταλίων στο αίμα)
-
Αντίστοιχο του αιματοκρίτη αλλά για αιμοπετάλια
-
Υπολογίζει αριθμό × μέγεθος
Τι δείχνει:
-
Χαμηλό PCT → αυξημένος κίνδυνος αιμορραγίας
-
Υψηλό PCT → αυξημένο συνολικό θρομβωτικό φορτίο
Χρήσιμο σε ΜΕΘ, σηπτικούς, βαριά περιστατικά.
Στην καθημερινή πράξη: δευτερεύον αλλά όχι άχρηστο.
Πώς τα συνδυάζουμε σωστά
| Σενάριο | Τι σκέφτομαι |
|---|---|
| PLT ↑ + MPV ↓ | Σιδηροπενία, αντιδραστική |
| PLT ↓ + MPV ↑ | ITP, περιφερική καταστροφή |
| PLT φυσιολ. + MPV ↑ | Υποκλινική φλεγμονή / θρομβωτικός κίνδυνος |
| PDW ↑ | Αστάθεια μυελού, stress |
| PCT ↑ | Αυξημένο συνολικό θρομβωτικό φορτίο |
Κλινική αλήθεια (χωρίς φίλτρα)
-
Τα αιμοπετάλια δεν είναι απλώς «πήξη»
-
Συμμετέχουν σε:
-
φλεγμονή
-
αθηροσκλήρωση
-
μεταβολικό σύνδρομο
-
stress response
-
MPV ↑ σε μεταβολικό σύνδρομο = καμπανάκι, όχι αθώο εύρημα
Συμπέρασμα
Αν κοιτάς μόνο το PLT, βλέπεις μόνο το εξώφυλλο.
Οι υποκατηγορίες αιμοπεταλίων σου λένε:
-
αν ο μυελός πιέζεται
-
αν υπάρχει φλεγμονή
-
αν το αίμα είναι «ήσυχο» ή έτοιμο για καυγά