Your browser version is outdated. We recommend that you update your browser to the latest version.
ΑΠΟΒΟΛΗ

Αποβολή – Εστίαση στα ενδοκρινολογικά αίτια

 

Η αποβολή ορίζεται ως η αυτόματη απώλεια του εμβρύου πριν από την 20ή εβδομάδα κύησης. Πρόκειται για ένα συχνό αλλά βαθιά φορτισμένο γεγονός, τόσο βιολογικά όσο και ψυχολογικά.

Υπολογίζεται ότι περίπου 30% όλων των κυήσεων καταλήγουν σε αποβολή· ωστόσο, μόνο 1 στις 10 είναι κλινικά αναγνωρίσιμη, καθώς πολλές συμβαίνουν πολύ πρώιμα, πριν καν επιβεβαιωθεί η κύηση.

Οι επαναλαμβανόμενες αποβολές αφορούν 1–5% των ζευγαριών και ορίζονται είτε ως τρεις ή περισσότερες διαδοχικές αποβολές, είτε –όπως πλέον υιοθετούν πολλοί κλινικοί– ως δύο ή περισσότερες διαδοχικές αποβολές.

Η αιτιολογία της υποτροπιάζουσας αποβολής είναι πολυπαραγοντική και, παρά τον εκτενή έλεγχο, παραμένει αγνώστου αιτιολογίας στο 50% των περιπτώσεων.

Στο υπόλοιπο 50%, τα αίτια κατανέμονται σε γενετικά, ανατομικά, λοιμώδη, ανοσολογικά, θρομβοφιλικά και –ιδιαίτερης σημασίας– ενδοκρινολογικά.

 

 

Τα ενδοκρινολογικά αίτια: εκεί που συχνά κρύβεται το πρόβλημα

Η ομαλή εξέλιξη της κύησης είναι αποτέλεσμα μιας εύθραυστης ορμονικής ισορροπίας. Ακόμη και ήπιες διαταραχές, που εκτός κύησης μπορεί να περνούν απαρατήρητες, μπορούν να αποδειχθούν κρίσιμες.

Διαταραχές θυρεοειδούς

Ο θυρεοειδής παίζει κομβικό ρόλο στην εμφύτευση και την εμβρυϊκή ανάπτυξη.

  • Υποθυρεοειδισμός, ακόμη και υποκλινικός, έχει συσχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο αποβολής.

  • Θυρεοειδική αυτοανοσία (αντισώματα anti-TPO / anti-Tg) αυξάνει τον κίνδυνο αποβολής, ακόμα και με φυσιολογική TSH.

  • Η κύηση απαιτεί αυξημένες ανάγκες θυροξίνης, και η μη έγκαιρη προσαρμογή της δόσης μπορεί να αποβεί μοιραία.

Με απλά λόγια: «φυσιολογική TSH εκτός κύησης» δεν σημαίνει αυτόματα «ασφαλής TSH στην κύηση».

 

 

Ανεπάρκεια προγεστερόνης (ωχρινική ανεπάρκεια)

Η προγεστερόνη είναι η ορμόνη που κρατάει την κύηση.

  • Ανεπαρκής παραγωγή μπορεί να οδηγήσει σε αποτυχία εμφύτευσης ή πρώιμη αποβολή.

  • Συχνά συνδέεται με διαταραχές ωορρηξίας ή με σύνδρομα όπως το PCOS.

 

Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών (PCOS)

Το PCOS δεν είναι απλώς γυναικολογικό θέμα· είναι μεταβολικό και ενδοκρινολογικό σύνδρομο.

  • Ινσουλινοαντίσταση

  • Υπερινσουλιναιμία

  • Υπερανδρογοναιμία

 

Όλα τα παραπάνω δημιουργούν ένα ενδομήτριο «μη φιλόξενο» για την κύηση και αυξάνουν τον κίνδυνο αποβολής, ιδιαίτερα στο πρώτο τρίμηνο.

 

Σακχαρώδης διαβήτης & διαταραχές γλυκόζης

  • Κακώς ρυθμισμένος διαβήτης αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο αποβολής και συγγενών ανωμαλιών.

  • Ακόμη και ήπιες διαταραχές γλυκαιμικού ελέγχου στην αρχή της κύησης έχουν σημασία, καθώς η οργανογένεση γίνεται πριν «προλάβουμε» πολλές φορές να αντιδράσουμε.

 

Υπερπρολακτιναιμία

Η αυξημένη προλακτίνη:

  • διαταράσσει την ωορρηξία,

  • μειώνει την προγεστερόνη,

  • και μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τη διατήρηση της κύησης.

 

Το θετικό; Είναι εύκολα διαγνώσιμη και θεραπεύσιμη αιτία.

 

 

Άλλες ενδοκρινολογικές καταστάσεις

  • Διαταραχές επινεφριδίων

  • Υπερκορτιζολαιμία

  • Σοβαρή παχυσαρκία (ενδοκρινικά ενεργό λιπώδες όργανο, όχι «απλό βάρος»)

 

Όλα μπορούν να επηρεάσουν το ορμονικό και φλεγμονώδες περιβάλλον της κύησης.

 

Το ουσιαστικό μήνυμα

 

Η αποβολή δεν είναι αποτυχία της γυναίκας.
Συχνά είναι το αποτέλεσμα μιας αόρατης ενδοκρινολογικής ανισορροπίας που μπορεί –και πρέπει– να εντοπιστεί.

 

Η σωστή ενδοκρινολογική αξιολόγηση πριν και κατά την κύηση δεν είναι πολυτέλεια· είναι βασική προϋπόθεση για:

 

  • πρόληψη επαναλαμβανόμενων αποβολών,

  • ασφαλή κύηση,

  • και υγιές νεογνό.

 

Με άλλα λόγια:
Όταν το ορμονικό υπόβαθρο διορθωθεί, πολλές κυήσεις που “δεν κρατούσαν”, κρατάνε μια χαρά.

 


Βιβλιογραφία – Ενδοκρινολογικά αίτια αποβολών

Θυρεοειδής & αποβολές

  1. American Thyroid Association
    Alexander EK et al. 2017 Guidelines of the American Thyroid Association for the Diagnosis and Management of Thyroid Disease During Pregnancy and the Postpartum. Thyroid. 2017;27(3):315–389.

  2. Thangaratinam S et al. Association between thyroid autoantibodies and miscarriage and preterm birth: meta-analysis. BMJ. 2011;342:d2616.

  3. Korevaar TIM et al. Thyroid disease in pregnancy: new insights in diagnosis and clinical management. Nat Rev Endocrinol. 2017;13:610–622.

Προγεστερόνη & ωχρινική ανεπάρκεια

  1. Coomarasamy A et al. Progesterone therapy for women with recurrent miscarriages. N Engl J Med. 2019;380:1815–1824.

  2. Di Renzo GC et al. Role of progesterone in maintaining pregnancy. Gynecol Endocrinol. 2015;31(7):546–553.

PCOS – Ινσουλινοαντίσταση – Μεταβολικό υπόβαθρο

  1. Palomba S et al. Pregnancy complications in women with polycystic ovary syndrome. Hum Reprod Update. 2015;21(5):575–592.

  2. Toulis KA et al. Risk of spontaneous miscarriage in women with polycystic ovary syndrome. Hum Reprod. 2009;24(12):2917–2922.

  3. Morin-Papunen LC et al. Metformin improves pregnancy outcome in women with PCOS. Fertil Steril. 2012;98(3):742–747.

Διαβήτης & διαταραχές γλυκόζης

  1. American Diabetes Association Management of Diabetes in Pregnancy: Standards of Medical Care in Diabetes. Diabetes Care. 2023.

  2. Jensen DM et al. Outcomes in pregnancies complicated by diabetes. Diabetes Care. 2004;27(12):2819–2823.

Υπερπρολακτιναιμία

  1. Hirahara F et al. Hyperprolactinemia and recurrent miscarriage. Fertil Steril. 1998;70(2):246–252.

  2. Colao A et al. Pregnancy outcome following cabergoline treatment. J Clin Endocrinol Metab. 2008;93(7):2731–2736.

Κατευθυντήριες οδηγίες υποτροπιαζουσών αποβολών

  1. ESHRE Recurrent Pregnancy Loss Guideline. Hum Reprod Open. 2018 (updated 2022).

  2. ASRM Evaluation and treatment of recurrent pregnancy loss. Fertil Steril. 2012;98(5):1103–1111.