Επεξήγηση υπογλυκαιμίας στην καμπύλη γλυκόζης (OGTT)

Η αντιδραστική υπογλυκαιμία αναφέρεται σε πτώση της γλυκόζης στο αίμα μετά τη λήψη γλυκόζης ή γεύματος και μπορεί να παρατηρηθεί κατά τη διάρκεια της δοκιμασίας ανοχής γλυκόζης (OGTT). Ανάλογα με τον χρόνο εμφάνισής της, διακρίνεται σε πρώιμη, ιδιοπαθή και όψιμη.

1. Πρώιμη αντιδραστική υπογλυκαιμία

Η πρώιμη αντιδραστική υπογλυκαιμία εμφανίζεται συνήθως εντός των πρώτων 1–2 ωρών του OGTT. Μπορεί να οφείλεται σε επιταχυνόμενη γαστρική κένωση ή σε υπερβολική δράση των ινκρετινών.

Οι ινκρετίνες, όπως το GIP (Glucose-dependent Insulinotropic Polypeptide) και το GLP-1 (Glucagon-Like Peptide-1), είναι ορμόνες που εκκρίνονται από το λεπτό έντερο λίγα λεπτά μετά την κατανάλωση τροφής, ιδιαίτερα υδατανθράκων και λιπών. Οι ορμόνες αυτές ενισχύουν τη γλυκοζοεξαρτώμενη έκκριση ινσουλίνης.

Σε ορισμένα άτομα, η υπερβολική ινσουλινική απάντηση μπορεί να οδηγήσει σε απότομη πτώση της γλυκόζης στο αίμα. Η πρώιμη αντιδραστική υπογλυκαιμία θεωρείται κατά κύριο λόγο λειτουργικό φαινόμενο και δεν σχετίζεται συνήθως με αυξημένο μελλοντικό κίνδυνο σακχαρώδη διαβήτη.

2. Ιδιοπαθής αντιδραστική υπογλυκαιμία

Η ιδιοπαθής αντιδραστική υπογλυκαιμία εμφανίζεται συνήθως γύρω στην 3η ώρα του OGTT. Παρατηρείται συχνότερα σε εφήβους και μη παχύσαρκα άτομα.

Τα ακριβή αίτια δεν έχουν πλήρως διευκρινιστεί. Πιθανολογείται αυξημένη ευαισθησία στην ινσουλίνη ή δυσανάλογη ινσουλινική απάντηση σε σχέση με τα επίπεδα γλυκόζης. Συχνά συνοδεύεται από συμπτώματα υπογλυκαιμίας, χωρίς πάντα να καταγράφονται σαφώς χαμηλές τιμές γλυκόζης (<55 mg/dL).

3. Όψιμη αντιδραστική υπογλυκαιμία

Η όψιμη αντιδραστική υπογλυκαιμία εμφανίζεται συνήθως μεταξύ της 3ης και 5ης ώρας του OGTT. Συνδέεται συχνά με σύνδρομο ινσουλινοαντίστασης και οφείλεται σε καθυστερημένη αλλά παρατεταμένη υπερέκκριση ινσουλίνης.

Η μορφή αυτή θεωρείται μεταβολικό προειδοποιητικό σημείο, καθώς μπορεί να αντανακλά διαταραγμένη ρύθμιση της ινσουλίνης και να σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο μελλοντικής εμφάνισης σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2.

Βιβλιογραφικές αναφορές

1. Service FJ. Hypoglycemic disorders. N Engl J Med. 1995;332:1144-1152.

2. Cryer PE. Mechanisms of hypoglycemia-associated autonomic failure and its component syndromes.Diabetes. 2005;54:3592-3601.

3. Nauck MA, Meier JJ. Incretin hormones: Their role in health and disease. Diabetes Obes Metab.2018;20(Suppl 1):5-21.

4. Mitrakou A et al. Hierarchy of glycemic thresholds for counterregulatory hormone secretion. J Clin Endocrinol Metab. 1991;72:136-144.

5. Rossetti P et al. Postprandial hypoglycemia and insulin resistance. Endocrine Reviews. 2020;41:733-755.