Θυρεοειδικές ορμόνες και εύρη αναφοράς σε ασθενείς με καρκίνο

Τα εύρη αναφοράς των θυρεοειδικών ορμονών χρησιμοποιούνται ως πρότυπο για την αξιολόγηση της λειτουργίας του θυρεοειδούς αδένα στον γενικό πληθυσμό. Τα εύρη αυτά βασίζονται σε μετρήσεις από υγιή άτομα και αποτελούν θεμελιώδες εργαλείο για τη διάγνωση και την παρακολούθηση των διαταραχών του θυρεοειδούς.

Σε ασθενείς με καρκίνο, ωστόσο, η ερμηνεία των θυρεοειδικών εξετάσεων απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή. Συστηματική νόσος, φλεγμονή, υποσιτισμός, καθώς και θεραπείες όπως η χημειοθεραπεία, η ακτινοθεραπεία και νεότερες στοχευμένες θεραπείες (π.χ. αναστολείς τυροσινικής κινάσης, ανοσοθεραπεία), μπορούν να επηρεάσουν τη λειτουργία του άξονα υποθαλάμου–υπόφυσης–θυρεοειδούς.

Στο πλαίσιο αυτό, μπορεί να παρατηρηθούν μεταβολές στις τιμές της TSH, της ελεύθερης θυροξίνης (FT4) και της τριιωδοθυρονίνης (FT3), χωρίς να υποδηλώνουν απαραίτητα πρωτοπαθή θυρεοειδική νόσο. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το σύνδρομο μη θυρεοειδικής νόσου (non-thyroidal illness syndrome), όπου οι εργαστηριακές διαταραχές αντανακλούν τη σοβαρότητα της συστηματικής νόσου και όχι δυσλειτουργία του θυρεοειδούς.

Μέχρι σήμερα δεν υπάρχουν καθιερωμένα ειδικά εύρη αναφοράς θυρεοειδικών ορμονών για καρκινοπαθείς. Αντίθετα, η διεθνής πρακτική βασίζεται στη χρήση των ίδιων εργαστηριακών εύρων, με έμφαση στη σωστή κλινική ερμηνεία των αποτελεσμάτων, λαμβάνοντας υπόψη:

• το είδος και το στάδιο της κακοήθειας

• τις χορηγούμενες θεραπείες

• τη γενική κατάσταση του ασθενούς

Σε επιλεγμένες περιπτώσεις, απαιτείται συνδυαστική αξιολόγηση της TSH με τις ελεύθερες θυρεοειδικές ορμόνες και επανέλεγχος σε σταθερό κλινικό περιβάλλον, πριν ληφθούν θεραπευτικές αποφάσεις.

Συμπερασματικά, στους ασθενείς με καρκίνο το κρίσιμο ζήτημα δεν είναι η αλλαγή των εργαστηριακών εύρων αναφοράς, αλλά η ορθή, εξατομικευμένη και κλινικά τεκμηριωμένη ερμηνεία των θυρεοειδικών εξετάσεων.

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΔΙΕΘΝΗΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

1. De Groot LJ. Non-thyroidal illness syndrome. Endotext.

2. Warner MH, Beckett GJ. Mechanisms behind the non-thyroidal illness syndrome. J Endocrinol. 2010.

3. Jonklaas J et al. Guidelines for the treatment of hypothyroidism. Thyroid. 2014.

4. Barbesino G. Effects of medications on thyroid function tests. Endocrinol Metab Clin North Am. 2020.

5. Torino F et al. Thyroid dysfunction induced by tyrosine kinase inhibitors. Lancet Oncology. 2009.