1. Η παχυσαρκία είναι χρόνια νόσος

• Η παχυσαρκία αναγνωρίζεται ως χρόνια, υποτροπιάζουσα μεταβολική νόσος.
• Απαιτεί μακροχρόνια θεραπευτική αντιμετώπιση, όπως ο σακχαρώδης διαβήτης και η υπέρταση.

2. Η φαρμακευτική αγωγή αποτελεί βασικό μέρος της θεραπείας

• Τα φάρμακα δεν αποτελούν εναλλακτική της δίαιτας, αλλά συμπληρώνουν τη διατροφή, την άσκηση και την αλλαγή τρόπου ζωής.
• Για πολλούς ασθενείς προσφέρουν σημαντικά μεγαλύτερη απώλεια βάρους σε σχέση με τις παρεμβάσεις στον τρόπο ζωής μόνο.

3. Δεν απαιτείται αποτυχία της δίαιτας πριν από την έναρξη φαρμάκου

• Η παλαιότερη πρακτική ("πρώτα αποτυγχάνει η δίαιτα και μετά φάρμακο") εγκαταλείπεται.
• Η φαρμακευτική αγωγή μπορεί να αποτελεί μέρος του αρχικού θεραπευτικού σχεδίου.

4. Ποιοι ασθενείς είναι υποψήφιοι για θεραπεία

Η φαρμακευτική αγωγή ενδείκνυται σε:

• BMI ≥30 kg/m² ή
• BMI ≥27 kg/m² με τουλάχιστον μία επιπλοκή σχετιζόμενη με την παχυσαρκία (ΣΔ2, υπέρταση, δυσλιπιδαιμία, υπνική άπνοια, MASLD/MASH, οστεοαρθρίτιδα κ.ά.).

5. Έλεγχος φαρμάκων που προκαλούν αύξηση βάρους

Πριν από τη χορήγηση αντιπαχυσαρκικής αγωγής πρέπει να αναθεωρείται η υπάρχουσα φαρμακευτική αγωγή και, όπου είναι δυνατόν, να αντικαθίστανται φάρμακα που αυξάνουν το σωματικό βάρος, όπως:

• ινσουλίνη
• σουλφονυλουρίες
• β-αναστολείς
• γκαμπαπεντίνη
• μιρταζαπίνη
• αρκετά αντιψυχωσικά και αντικαταθλιπτικά.

6. Στόχος δεν είναι μόνο η απώλεια κιλών

Βασικός στόχος είναι η μείωση των επιπλοκών της παχυσαρκίας και η βελτίωση της συνολικής υγείας.

7. Σημασία του ποσοστού απώλειας βάρους

• ≥5% απώλεια βάρους: βελτίωση γλυκαιμίας, αρτηριακής πίεσης και λιπιδίων.
• ≥10-15% απώλεια βάρους: σημαντική βελτίωση ή ύφεση πολλών επιπλοκών της παχυσαρκίας.

8. Κλινικά οφέλη της απώλειας βάρους

Η απώλεια βάρους σχετίζεται με:

• 70-90% μείωση του κινδύνου εξέλιξης προδιαβήτη σε διαβήτη.
• Μείωση της αρτηριακής πίεσης.
• Βελτίωση της καρδιακής ανεπάρκειας με διατηρημένο κλάσμα εξώθησης (HFpEF).
• Μείωση καρδιαγγειακών συμβαμάτων.
• Βελτίωση ή υποστροφή της MASH.
• Μείωση του πόνου από οστεοαρθρίτιδα γόνατος.
• Βελτίωση της αποφρακτικής υπνικής άπνοιας.

9. Αναμενόμενη αποτελεσματικότητα των φαρμάκων

(Η πραγματική συνολική απώλεια βάρους στις μελέτες είναι περίπου 3% μεγαλύτερη.)

10. Η τιρζεπατίδη εμφανίζει τη μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα

• Με μέση συνολική απώλεια βάρους που προσεγγίζει το 20%, αποτελεί σήμερα την αποτελεσματικότερη φαρμακευτική επιλογή.

11. Τα οφέλη των GLP-1/GIP δεν περιορίζονται στην απώλεια βάρους

Τα φάρμακα αυτά:

• μειώνουν καρδιαγγειακά συμβάματα,
• βελτιώνουν HFpEF,
• βελτιώνουν MASH,
• βελτιώνουν την υπνική άπνοια,
• μειώνουν τον κίνδυνο εμφάνισης ΣΔ2,
• βελτιώνουν την οστεοαρθρίτιδα.

12. Διατήρηση της μυϊκής μάζας

Κατά την απώλεια βάρους:

• περίπου 75% της απώλειας αφορά λίπος,
• περίπου 25% αφορά άλιπη μάζα (συμπεριλαμβανομένου του μυϊκού ιστού).

Για τον λόγο αυτό συστήνονται:

• ασκήσεις αντιστάσεων,
• επαρκής πρόσληψη πρωτεΐνης.

13. Πρόσληψη πρωτεΐνης

Οι οδηγίες προτείνουν:

• τουλάχιστον 60 g πρωτεΐνης ημερησίως,
• κατά την περίοδο ταχείας απώλειας βάρους 1,2-1,6 g/kg σωματικού βάρους/ημέρα.

14. Πρόληψη ανεπιθύμητων ενεργειών

Οι γαστρεντερικές ανεπιθύμητες ενέργειες των GLP-1/GIP μειώνονται με:

• αργή και εξατομικευμένη τιτλοποίηση της δόσης,
• όχι απαραίτητα με αύξηση κάθε 4 εβδομάδες.

15. Διατροφή και άσκηση παραμένουν απαραίτητες

Συστήνονται:

• υγιεινή υποθερμιδική διατροφή,
• επαρκής πρόσληψη πρωτεΐνης,
• αερόβια άσκηση,
• ασκήσεις αντιστάσεων.

16. Επαρκής ενυδάτωση

Οι ασθενείς πρέπει να ενθαρρύνονται να πίνουν αρκετό νερό, καθώς τα GLP-1 μειώνουν τόσο την όρεξη όσο και το αίσθημα της δίψας.

17. Συμπληρώματα

Μπορεί να εξεταστεί η χορήγηση πολυβιταμινούχου συμπληρώματος, ιδιαίτερα σε περιόδους σημαντικής απώλειας βάρους.

18. Η θεραπεία είναι συνήθως μακροχρόνια

• Η διακοπή των φαρμάκων οδηγεί συχνά σε επαναπρόσληψη του βάρους.
• Η παχυσαρκία απαιτεί μακροχρόνια αντιμετώπιση, όπως και άλλες χρόνιες παθήσεις.

19. Εναλλακτικές στρατηγικές συντήρησης

Μετά την επίτευξη του στόχου μπορεί να εξεταστεί:

• μείωση της δόσης,
• αλλαγή σε άλλο φάρμακο,
• σταδιακή διακοπή με στενή παρακολούθηση.

20. Συνδυασμός φαρμάκων

Σε ασθενείς που δεν επιτυγχάνουν τον θεραπευτικό στόχο μπορεί να χρησιμοποιηθεί συνδυασμός αντιπαχυσαρκικών φαρμάκων διαφορετικών κατηγοριών.

21. Βαριατρική χειρουργική

Η βαριατρική χειρουργική εξακολουθεί να αποτελεί σημαντική θεραπευτική επιλογή, με ισχυρά δεδομένα για την ασφάλεια και τα μακροχρόνια οφέλη της σε κατάλληλα επιλεγμένους ασθενείς.